ابطال معامله به دلیل عدم پرداخت

قبل از آنکه راجع به ابطال معامله به دلیل عدم پرداخت ثمن صحبت کنیم، ابتدا لازم است بدانید که اصلا ثمن قرارداد به چه معناست. در واقع ثمن به معنای ارزش، بها و قیمت یک مال است. همچنین ثمن معامله به ارزش یا بهایی اختصاص پیدا می کند که کالایی در مقابل آن معامله شده است. این ثمن می تواند کمتر و یا حتی بیشت از ارزش کالای متعارف در بازار باشد. به همین دلیل توافق کردن آن به وسیله طرفین صورت می گیرد.

به این ترتیب زمانی در معامله برای پرداخت ثمن تعیین می گردد که باید پرداخت شود. البته این پرداخت می تواند به صورت نقدی و یا اقساط نیز باشد. در این زمان فروشنده باید تا زمان تعیین شده برای سر رسید  اقساط خود صبر کند. روش های مختلفی برای اثبات پرداخت ثمن معامله وجود دارند. پس زمانی که بین فروشنده و خریدار به دلیل پرداخت یا عدم پرداخت ثمن مشکلی ایجاد شود، باید به یک وکیل مراجعه کنند.

عدم دریافت ثمن معامله

این کاملا روشن است که در هر معامله با توجه به قوانین وضع شده، تعهداتی وجود دارند که طرفین مجبور به اجرای آن هستند. بنابراین اگر یکی از طرفین با توجه به شرایط ذکر شده، به پرداخت ثمن نپردازد، یا در اجرای تعهدات خود کوتاهی کند، متعهدله حق دارد تا طرف مقابل را به اجرای تعهداتی که در معامله ذکر شده است ملزم کند.

به این صورت فروشنده در صورت عدم دریافت ثمن می تواند به دادگاه به منظور ابطال معامله به دلیل عدم پرداخت ثمن مراجعه کند. همچنین می تواند دادخواستی را به کمک وکیل تنظیم نموده و به دادگاه ارائه دهد. البته لازم به ذکر است که در قرار داد برخی از تعهدات مختص به فروشنده وجود دارند که فروشنده تا زمان دریافت وجه ثمن مجبور به اجرای آن ها نیست.

این تعهدات شامل تنظیم سند رسمی، تحویل مبیع  و … هستند. در این صورت فروشنده می تواند به فسخ معامله بپردازد. تنها کافی است که مراتب فسخ را به خریدار اعلام کند که این کار به وسیله ارسال کردن اظهار نامه ممکن می باشد. در این زمان اگر خریدار به عدم پرداخت ثمن بپردازد، فروشنده می تواند برای دعاوی زیادی از جمله مطالبه وجه، الزام به ایفای تعهدات و انحلال قرارداد بپردازد.

شرایط ابطال معامله به دلیل عدم دریافت ثمن از خریدار

یکی از رایج ترین دلایلی که باعث شده است تا فروشنده ها به واسطه آن بتوانند به فسخ کردن قرار دادی که در زمان فروش تنظیم شده است بپردازند، عدم پرداخت ثمن از طریق خریدار است. بنابراین بهتر است که بدانید این کار با شرایط خاصی همراه  است که این شرایط با توجه به قانون ۴۰۲ ماده مدنی تنظیم شده اند. بهتر است با آن ها آشنا شوید:

بیع بودن معامله

بهتر است بدانید که اگر معامله در قالب چیزی به جز بیع تنظیم شده باشد، فروشنده حق ابطال معامله را نخواهد داشت. برای نمونه خیار حیوان چنین حقی را در معامله برای فروشنده فراهم نمی کند.

مختص بایع بودن

ابطال و فسخ معامله به دلیل عدم پرداخت کردن ثمن تنها به بایع اختصاص پیدا می کند. براین اساس خریدار نمی تواند به چنین حقی دست پیدا کند.

عین معین یا کلی در معین بودن مبیع

در عین معین باید کالایی که تحت معامله قرار گرفته است، مشخص و واضح باشد.

حال بودن ثمن معامله و مبیع

مبیع و ثمن هر دوم باید به معامله ای در زمان حال اختصاص داشته باشند. چرا که فروشنده در غیر این صورت قادر به فسخ معامله برای عدم پرداخت ثمن نخواهد بود و از چنین حقی برخوردار نیست.

گذر زمان

برای درخواست ابطال معامله به دلیل عدم پرداخت ثمن باید حداقل سه روز از زمان عقد بیع گذشته باشد. به این صورت فروشنده می تواند با توجه به خیار تاخیر ثمن اقدام کند و معامله مربوط را فسخ نماید.

آیا امکان فسخ معامله تنها به دلیل عدم پرداخت ثمن وجود دارد؟

بهتر است بدانید که همانطور که ذکر شد به ارزش قراردادی که بین طرفین تعیین می گردد ثمن گفته می شود و هر مالی می تواند به عنوان ثمن تحت معامله قرار بگیرد. با توجه به ماده ۳۹۴ قانون مدنی مشتری یا خریدار باید در زمان و مکان معین که در معامله به توافق رسیده شده است به پرداخت ثمن بپردازد. در غیر این صورت عدم پرداخت کردن آن با ضمانت اجرای قانونی همراه است.

این ضمانت به این معناست که اگر مشتری این مبلغ را پرداخت نکند فروشنده می تواند با توجه به حق خود معامله را فسخ کند. بنابراین همانطور که ذکر شد تنها به دلیل عدم پرداخت ثمن با توجه به حقوقی که در قرارداد ذکر شده است می توان نسبت به فسخ معامله اقدام کرد.

در چه مواردی حق فسخ معامله به دلیل عدم پرداخت ثمن وجود ندارد؟

درست است که حق ابطال معامله به دلیل عدم پرداخت ثمن معمولاً در قرارداد وجود دارد. اما بهتر است بدانید که برخی از شرایط خاصی حاکم هستند که چنین حقی را ممکن نمی کنند. از جمله مهمترین این موارد به شرح زیر می باشند:

التزام به بیع از سوی بایع

با توجه به قانون مدنی ماده ۴۰۳ اگر فروشنده به انحاء مطالبه ثمن بپردازد با توجه به قرائن موجود مشخص شود که مقصود التزام به بیع خواهد بود خیار او ساقط خواهد شد. بهتر است بدانید که مطالبه ثمن به ‌تنهایی سقوط خیار را به همراه نخواهد داشت. بلکه باید بدانید که اسقاط حق فسخ باید وجود داشته باشد تا نشان دهد که فروشنده قصد التزام به بیع را داشته است.

تحویل و تسلیم کردن تمامی مبیع به مشتری  

بهتر است بدانید که تحویل دادن تنها مقداری از موقعیت اسقاط خیار تاخیر ثمن امکان پذیر نمی باشد. همچنین فرقی ندارد که این تسلیم قبل یا بعد از به اتمام رسیدن سه روز باشد.

امتناع بایع از دریافت ثمن

با توجه به قانون مدنی ماده ۴۰۵ زمانی می رسد که مشتری بهای لازم را حاضر می کند که پرداخت کند ولی فروشنده از دریافت کردن آن امتناع می‌کند. در این زمان امکان فسخ معامله وجود ندارد.

 ضامن دادن مشتری یا حواله دادن بایع

بهتر است بدانید که زمانی است که مشتری برای ثمن ضامن می دهد یا بایع ثمن را حواله می کند پس زمانی که حواله تحقق بخشد امکان فسخ معامله وجود ندارد.

دادگاه صالح برای رسیدگی به دعوای مطالبه ثمن پرداخت معامله

رسیدگی به پرونده های حقوقی از جمله ابطال معامله به دلیل عدم پرداخت ثمن در هر دادگاهی امکان پذیر نیست. بنابراین بهتر است بدانید که برای آنکه بتوان به این دعاوی رسیدگی کرد، باید دادخواست را به یکی از دفاتر خدمات الکترونیک قضایی تحویل داد تا در آن جا پرونده تشکیل شود. به این صورت به دادگاه ارجاع داده می شود. بهتر است بدانید که این دعاوی برای رسیدگی در صلاحیت شورای حل اختلاف است و یک مسئله حقوقی محسوب می شود. همچنین بهتر است بدانید که دادگاه رسیدگی به این دعاوی در محل اقامت خوانده می باشد.

مدارک لازم برای طرح دادخواست مطالبه ثمن معامله

زمانی که فروشنده  با عدم پرداخت ثمن معامله رو به رو شد برای فسخ قرارداد می تواند به طرح دادخواست بپردازد. برای ارائه کردن این دادخواست باید مدارک مهمی را ارائه دهد. از جمله مهمترین این مدارک شامل موارد ذکر شده در زیر می باشند:

• ارائه ادله از جمله رسید شهادت شهود و سایر مستندات
• کارت ملی یا شناسنامه دارای کد ملی
• مبایعه نامه ای که مبنای مطالبه ثمن می باشد
• دادخواست مطالبه در صورت عدم پرداخت ثمن ثمن معامله

بهتر است بدانید که آماده کردن این مدارک باید کاملا بدون نقص صورت بگیرند. به این ترتیب تاکید می شود تا با یک وکیل متخصص در این زمینه مشورت کنید. وکیل می تواند موانع موجود در سر راه شما را برای طرح دادخواست از میان بردارد. بهترین وکیل کسی است که پرونده های این چنینی زیادی را پشت سر گذاشته است.  همچنین قوانین و مقررات مربوط به ابطال معامله به دلیل عدم پرداخت ثمن تسلط کافی داشته باشد.

بهتر است که برای چنین پرونده های بی گدار به آب نزنید.  چرا که با پیچیدگی‌های زیادی همراه هستند و گاهی نا آگاهی شما می تواند تنها باعث پیچیده تر شدن پرونده شود. به همین دلیل است که بهتر است برای پیدا کردن یک وکیل خبره هرچه سریعتر دست به کار شوید.

کلمه آخر 

ابطال معامله به دلیل عدم پرداخت بها همانطور که ذکر شد یک مشکل بسیار پیچیده است که به راحتی حل کردن آن امکان پذیر نیست. به همین دلیل بهتر است که با یک وکیل در این راستا مشورت کنید. همچنین بهتر است که تمام شرایط لازم را در نظر بگیرید و از قوانین و مقرراتی که در این راه بر سر راه شماست آگاه شوید. هوشمندانه عمل کردن باعث کوتاه تر شدن زمان موفقیت پرونده شما می شود.