تخفیف‌ها و قیمت جشنواره‌ها در قیمت فروش در نظر گرفته نمی‌شود
توجه : برای فیلتر کردن نمایش ها در نمودار بر روی عنوان هریک کلیک کنید .
10%

دعوای مطالبه دیه

این کتاب کاربردی و عملی بی نظیر تمامی اطلاعات مربوط به دعوای  مطالبه دیه از جمله  مطالبه دیه از بیت المال،مطالبه دیه از بیمه،مطالبه دیه در دادگاه حقوقی،مطالبه دیه از صندوق بیت المال،مطالبه دیه از شهرداری،مطالبه دیه از ورثه،مطالبه دیه تصادف و مطالبه دیه از نیروی انتظامی را یکجا در اختیار ما قرار می دهد.

39,000 تومان 35,100 تومان

مقایسه

بی‌تردید یکی از نیازهای بشر، وضع قوانین به جهت حفظ نظم جامعه و جلوگیری از وقوع قتل و بزهکاری و ناهنجاری‌های اجتماعی است. «دیه» یکی از احکامی است که به سبب مذکور و البته به دلایل دیگری از جمله تسکین آلام مجنی‌علیه یا بازماندگان و جلوگیری از تجری بیشتر مجرم و تا حد امکان جبران خسارات وارد آمده وضع گردیده است.

نهاد دیه پیش از ظهور اسلام نیز در بسیاری از جوامع و مذاهب سابقه داشته و در دین اسلام نیز مورد تأیید قرار گرفته است و در واقع از احکام امضائی اسلام است. آن‌چنان که پیامبر اکرم (ص) در روایتی فرموده‌اند که عبدالمطلب در دوران جاهلیت پنج سنت را بنا گذاشت که خداوند آن پنج سنت را در اسلام جاری کرد، از جمله اینکه در قتل سنت صد شتر را بنا نهاد که خداوند آن را در اسلام جاری دانست.

در ادامه شایان ذکر است که «ارش» نیز به عنوان یکی از مباحث مرتبط با دیات، ذیل همین مبحث مورد توجه قرار می‌گیرد و بیان لفظ دیه در فوق صرفاً از باب عمومیت بوده و قصد تخصیص در بین نبوده است.

خداوند متعال در «آیۀ ۹۲ سوره نساء» می‌فرماید، هیچ فرد با ایمانی مجاز نیست که مؤمنی را به قتل برساند مگر اینکه این کار از روی خطا و اشتباه سر زند، در این حال کسی که مؤمنی را از روی خطا به قتل رسانده باید یک برده مؤمن را آزاد کند و به بستگان او خون‌بها بپردازد، مگر آنکه آن‌ها خون‌بها را ببخشند.

اجرت المثل ملک مشاع

 معانی دیه و ارش در لفظ و در اصطلاح

«دیه» مفرد دیات و در اصل مصدر است و حرف آخر بدل از واو است، یعنی واو آن حذف و در عوض هاء بدان اضافه شده است، چون اصل آن و دی به معنای راندن و رد کردن است.[۱] و در اصطلاح «دیه» مالی مقدر و معین است که در صورت وقوع جنایت به نفس و یا اعضای بدن و یا ایراد جرح باید اداء شود؛ به عبارت دیگر، دیه مالی است که پرداختن آن به سبب قتل و یا جنایت بر نفس و یا عضو به عهده جانی و یا قائم‌مقام او می‌باشد و باید آن را به مجنی‌علیه و یا ولی او ادا کند.

ماده ۱۷ قانون مجازات اسلامی نیز دیه را چنین تعریف نموده: «دیه اعم از مقدر و غیرمقدر مالی است که در شرع مقدس برای ایراد جنایت غیرعمدی به نفس، اعضا و منافع و یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد به موجب قانون مقرر می‌شود.» همچنین ماده ۴۴۸ قانون مجازات اسلامی عنوان می‌دارد که دیه مقدر، مال معینی است که در شرع مقدس به سبب جنایت غیرعمدی بر نفس، عضو یا منفعت با جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد مقرر شده است.

«ارش» نیز در لغت به معنای درگیری و نزاع است و در اصطلاح، مقدار مالی است که به عنوان جبران خسارت مالی یا بدنی که در شرع یا قانون برای آن اندازه‌ای مشخص نشده است. ماده ۴۴۹ قانون مجازات اسلامی نیز بیان داشته: «ارش دیه غیرمقدر است که میزان آن در شرع تعیین نشده است و دادگاه با لحاظ نوع و کیفیت جنایت و تأثیر آن بر سلامت مجنی‌علیه و میزان خسارت وارده با در نظر گرفتن دیه مقدر و با جلب نظر کارشناس میزان آن را تعیین می‌کند.» در واقع دیه خسارت معین و ارش خسارت غیر معین است.

مع‌الوصف سؤالی که اکنون مطرح می‌باشد این است که آیا دیه دارای ماهیت مدنی جهت جبران خسارت است و یا به جهت تنبیه مرتکب و کم کردن درد و رنج بزه­دیده دارای ماهیتی جزایی و کیفری است؟

در پاسخ به این پرسش چهار نظریه مطرح گشته است:

  1.  گروهی دیه را دارای ماهیتی صرفاً مدنی می‌دانند؛
  2. گروهی آن را دارای ماهیتی صرفاً جزایی می‌دانند؛
  3. گروهی در مواردی آن را مدنی و در مواردی جزایی می‌دانند؛
  4. گروهی هم برای دیه در تمامی حالات ماهیت دوگانه جزایی و مدنی را قائل‌اند.

حال مسلم است که اگر دیه مجازات تلقی شود، عمل مستوجب دیه جرم خواهد بود و مرتکب آن مجرم شناخته می‌شود؛ اما اگر دیه مانند سایر جبران خسارت‌ها صرفاً جنبه مدنی داشته باشد در آن صورت عمل مرتکب آن فاقد وصف مجرمانه است. مع‌الوصف نظری که ظاهراً درست‌تر است و بیشتر مورد اقبال واقع شده عبارت است از اینکه، دیه دارای دو جنبه و ماهیتی دوگانه است؛ یعنی هم جنبه کیفری و هم جنبه مدنی و جبران خسارت دارد. ایشان معتقدند که دیه یک نهاد حقوقی مستقل است که نه در گروه مجازات‌های صرف و نه در حیطه ضمانت‌های مدنی صرف جای می‌گیرد.[۲]

اینان می‌گویند دیه از یک سو مجازات است به خاطر اینکه جزایی مقدر و معین است که در مقابل ارتکاب جرم مقدر شده است و حتی اگر مجنی‌علیه گذشت نماید باز می‌توان جانی را از باب تعزیر مجازات کرد.

در حالی که اگر دیه مجازات نبود امکان تعزیر وجود نداشت و از سوی دیگر دیه عوض و خسارت مدنی است. چون مالی است که به طور کامل به مجنی‌علیه تعلق می‌گیرد و اگر وی از این حق خود صرف‌نظر کند، نمی‌توان جانی را به پرداخت دیه محکوم کرد.[۳]

ایراد عمدی که این گروه به پیروان مکاتب صرف جزایی یا مدنی بودن دیه وارد می‌کنند این است که اگر دیه تنها کیفر باشد در آن صورت زیان­دیده می‌تواند هم دیه و هم زیان ناشی از جرم را مطالبه کند امری که خلاف عدالت و اصول مسئولیت مدنی است. چون که هدف از مسئولیت مدنی جبران ضرر است و نه تحصیل سود و تأدیه دیه در واقع زمینه ضمان مجرم را منتفی می‌کند.

از سوی دیگر اگر دیه فقط خسارت باشد در آن صورت امکان جمع آن با حدود و قصاص و تعزیرات وجود دارد، در حالی که قانون این امر را نپذیرفته است و اختلاط مجازات‌ها را منع کرده است و صرفاً بیان داشته که مجنی‌علیه فقط حق انتخاب بین یکی از دو مجازات قصاص و یا دیه را دارد.

از نظر طرفداران ماهیت دوگانه دیه در نظام کیفری اسلام بیشتر نهادها ماهیتی دوگانه دارند و از یک سو حقوق عمومی در آن لحاظ شده و جنبه کیفری دارد و از سوی دیگر حقوق خصوصی زیان­دیده مورد توجه واقع شده و جنبه مدنی دارد.

به نظر ایشان هیچ اشکالی ندارد که در عالم حقوق، موجودی از جمله دیه ماهیت دوگانه داشته باشد؛ چرا که به طور کلی، عالم حقوق، عالم اعتبارات و دیه نیز از امور اعتباری است و وحدت و کثرت ماهیت آن نیز ساخته ذهن و قراردادهای اجتماعی افراد است. پس در واقع دیه به اعتبارهای گوناگون ممکن است ماهیت کیفری یا مدنی و یا هر دو را داشته باشد.[۴]

 

 

 

برچسب:
وزن0.45 kg
نمونه مطالب کتاب

معرفی مطالبه دیه
بی‌تردید یکی از نیازهای بشر، وضع قوانین به جهت حفظ نظم جامعه و جلوگیری از وقوع قتل و بزهکاری و ناهنجاری‌های اجتماعی است. «دیه» یکی از احکامی است که به سبب مذکور و البته به دلایل دیگری از جمله تسکین آلام مجنی‌علیه یا بازماندگان و جلوگیری از تجری بیشتر مجرم و تا حد امکان جبران خسارات وارد آمده وضع گردیده است. نهاد دیه پیش از ظهور اسلام نیز در بسیاری از جوامع و مذاهب سابقه داشته و در دین اسلام نیز مورد تأیید قرار گرفته است و در واقع از احکام امضائی اسلام است. آن‌چنان که پیامبر اکرم (ص) در روایتی فرموده‌اند که عبدالمطلب در دوران جاهلیت پنج سنت را بنا گذاشت که خداوند آن پنج سنت را در اسلام جاری کرد، از جمله اینکه در قتل سنت صد شتر را بنا نهاد که خداوند آن را در اسلام جاری دانست.
در ادامه شایان ذکر است که «ارش» نیز به عنوان یکی از مباحث مرتبط با دیات، ذیل همین مبحث مورد توجه قرار می‌گیرد و بیان لفظ دیه در فوق صرفاً از باب عمومیت بوده و قصد تخصیص در بین نبوده است.
خداوند متعال در «آیۀ 92 سوره نساء» می‌فرماید، هیچ فرد با ایمانی مجاز نیست که مؤمنی را به قتل برساند مگر اینکه این کار از روی خطا و اشتباه سر زند، در این حال کسی که مؤمنی را از روی خطا به قتل رسانده باید یک برده مؤمن را آزاد کند و به بستگان او خون‌بها بپردازد، مگر آنکه آن‌ها خون‌بها را ببخشند.

مبحث اول: معانی دیه و ارش در لفظ و در اصطلاح
«دیه» مفرد دیات و در اصل مصدر است و حرف آخر بدل از واو است، یعنی واو آن حذف و در عوض هاء بدان اضافه شده است، چون اصل آن و دی به معنای راندن و رد کردن است. و در اصطلاح «دیه» مالی مقدر و معین است که در صورت وقوع جنایت به نفس و یا اعضای بدن و یا ایراد جرح باید اداء شود؛ به عبارت دیگر، دیه مالی است که پرداختن آن به سبب قتل و یا جنایت بر نفس و یا عضو به عهده جانی و یا قائم‌مقام او می‌باشد و باید آن را به مجنی‌علیه و یا ولی او ادا کند. ماده 17 قانون مجازات اسلامی نیز دیه را چنین تعریف نموده: «دیه اعم از مقدر و غیرمقدر مالی است که در شرع مقدس برای ایراد جنایت غیرعمدی به نفس، اعضا و منافع و یا جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد به موجب قانون مقرر می‌شود.» همچنین ماده 448 قانون مجازات اسلامی عنوان می‌دارد که دیه مقدر، مال معینی است که در شرع مقدس به سبب جنایت غیرعمدی بر نفس، عضو یا منفعت با جنایت عمدی در مواردی که به هر جهتی قصاص ندارد مقرر شده است.

نویسنده

توحید زینالی

انتشارات

چراغ دانش

سال چاپ

1396

قطع

وزیری

سرفصل ها

فهرست کلی صفحه

مقدمه ۹

معرفی دعوای مطالبه دیه ونمونه دادخواست ۱۱

دعوای مطالبه دیه در آرای دیوان‌عالی کشور ۳۹

دعوای مطالبه دیه در آرای دادگاه‌ها ۶۷

دعوای مطالبه دیه در نشست‌های قضائی ۹۹

دعوای مطالبه دیه در نظریه‌های مشورتی ۱۴۷

دعوای مطالبه دیه در قوانین و مقررات ۱۵۹

منابع و مآخذ ۲۴۷

فهرست جزئی صفحه

مقدمه ۹

معرفی دعوای مطالبه دیه ونمونه دادخواست ۱۱

معرفی مطالبه دیه ۱۳

مبحث اول:  معانی دیه و ارش در لفظ و در اصطلاح ۱۴

گفتار اول: وجوه اشتراک مسئولیت مدنی با دیه ۱۸

گفتار دوم: وجوه افتراق مسئولیت مدنی با دیه ۱۸

مبحث دوم: موجبات ضمان در دیه ۲۱

مبحث سوم: اقسام دیه و احکام آن ۲۳

مبحث چهارم: ادله اثبات دیه ۲۵

مبحث پنجم: مستحقین دریافت دیه ۲۹

مبحث ششم: مسئولین پرداخت دیه ۳۱

مبحث هفتم: تشریفات رسیدگی به دعوای مطالبه دیه ۳۵

گفتار اول: صلاحیت محاکم در رسیدگی به دعوای مطالبه دیه ۳۵

گفتار دوم: مالی یا غیرمالی بودن دعوای دیه ۳۶

نمونه دادخواست مطالبه دیه ۳۷

دعوای مطالبه دیه در آرای دیوان‌عالی کشور ۳۹

مبحث اول:  آرای وحدت رویه دیوان‌عالی کشور ۴۱

۱- خواستۀ اعسار از پرداخت دیه ۴۱

۲- دعوای اعسار از پرداخت محکوم‌به از نوع دیه ۴۶

۳- پرداخت خسارات بدنی ناشی از تصادفات از صندوق تأمین خسارات‌های بدنی ۵۰

مبحث دوم: آرای شعب دیوان‌عالی کشور ۶۱

۱- دعوای مطالبه دیه و خسارات ۶۱

۲- محکومیت به پرداخت دیه ۶۲

دعوای مطالبه دیه در آرای دادگاه‌ها ۶۷

مبحث اول: آرای دادگاه‌های بدوی و تجدیدنظر ۶۹

۱- پرداخت دیه بابت ایراد ضرب و شتم ۶۹

۲- پرداخت دیه ضرب و شتم زوجه ۷۰

۳- مطالبه خسارات و دیه ناشی از ضرب و شتم ۷۲

۴- مطالبه دیه از پزشک جهت نقص عملکرد پزشکی ۷۴

۵- عدم نفوذ توافق سلب حق ادعای زیان‌دیده علیه بیمه‌گر به لحاظ وجوه قواعد آمره بیمه ۷۶

۶- مطالبه دیه پرداختی توسط راننده مقصر از شرکت بیمه شخص ثالث ۸۳

۷- نفی مطالبه هزینه‌های درمانی ناشی از تصادف وسایط نقلیه از مسئول حادثه ۸۶

۸- مهلت پرداخت دیه برای شرکت‌های بیمه ۸۸

۹- عدم مسئولیت مسبب حادثه رانندگی به پرداخت هزینه درمانی مازاد بر دیه ۸۹

۱۰- خواسته اعمال اصل ۱۷۱ قانونی اساسی به پرداخت دیه ۹۱

۱۱- شرایط رجوع بیمه‌گر به راننده مسئول حادثه فاقد گواهینامه ۹۳

۱۲- رد مطالبه خسارت از مقصر حادثه در صورت جبران توسط شرکت بیمه ۹۵

۱۳- مطالبه دیه و ارش خسارات بدنی ۹۷

دعوای مطالبه دیه در نشست‌های قضائی ۹۹

۱- مطالبه خسارات ناشی از ضرر و زیان و دیه نقص عضو ۱۰۱

۲- ارث رسیدن دیه شهدا به وراث وی ۱۰۳

۳- تجدیدنظرخواهی از ده میلیون ریال خواسته، بابت دیه صدمات وارده ۱۰۳

۴- رسیدگی به درخواست اعسار از پرداخت محکوم‌به در ظرف مهلت قانونی پرداخت دیه ۱۰۵

۵- صدور حکم اعسار از پرداخت محکوم‌به مالی در مورد محکوم‌علیه زندانی به لحاظ عجز ۱۰۶

۶- محکومیت فرد به پرداخت دیه ۱۰۷

۷- قبول دادخواست اعسار قبل از انقضای مهلت پرداخت دیه ۱۰۸

۸- جواز وصول دیه با دادخواست ۱۱۰

۹- صدور تأمین خواسته و تعهد ثالث ۱۱۱

۱۰- صدور قرار تأمین خواسته جهت وصول مهر از محل دیه متوفی ۱۱۲

۱۱- پرداخت دیه از حیث جنبۀ خصوصی ۱۱۳

۱۲- پرداخت دیه و خسارات ۱۱۴

۱۳- دریافت دیه بابت از بین رفتن قدرت ضبط ادرار و مدفوع ۱۱۵

۱۴- دیه دندان ۱۱۶

۱۵- پرداخت دیه برای جبران خسارات ۱۱۷

۱۶- مطالبه قصاص به جای پرداخت دیه ۱۱۸

۱۷- پرداخت دیه از بیت‌المال ۱۱۹

۱۸- دریافت دیه صدمات غیر عمدی ۱۲۰

۱۹- پرداخت اقساطی دیه ۱۲۰

۲۰- مطالبه دیه تصادفات رانندگی بر اثر بی احتیاطی ۱۲۱

۲۱- پرداخت دیه در حوادث ناشی از تصادفات رانندگی ۱۲۲

۲۲- پرداخت دیه قبل از حکم قطعی ۱۲۳

۲۳- مطالبه دیات صدمات کمتر از خمس ۱۲۴

۲۴- پرداخت دیه قتل غیرعمد ۱۲۵

۲۵- پرداخت دیه توسط عاقله ۱۲۶

۲۶- پرداخت دیه از بیت‌المال ۱۲۷

۲۷- مطالبه دیه جهت ضرب و جرح عمدی از حیث جنبۀ خصوصی ۱۲۸

۲۸- پرداخت هزینه دادرسی از ناحیه واخوانده ۱۲۹

۲۹- جبران خسارت وارده در اثر تأخیر در تحویل مدارک به بیمه ۱۳۱

۳۰- سهم‌الارث مادر از دیه ۱۳۲

۳۱- تعیین سهم‌الارث از دیه در فوت همزمان ۱۳۴

۳۲- غبطه و مصلحت و اختیار ولی قهری در انتخاب قصاص یا دیه ۱۳۵

۳۳- اختیار قیم محجور در توافق با محکوم‌علیه در خصوص تأخیر در دریافت دیه ۱۳۷

۳۴- حدود اختیار قیم در قصاص، دیه و عفو درصورتی‌که قیم همسر مقتول باشد ۱۳۸

۳۵- مطالبه دیۀ بالغ غیر رشید ۱۳۹

۳۶- ارث بردن زوجه از دیه ۱۴۰

۳۷- جبران خسارت صدمات ناشی از افتادن سنگ نمای ساختمان ۱۴۲

۳۸- مسئولیت شخصیت حقوقی نسبت به پرداخت دیه کارگران ۱۴۴

۳۹- مطالبۀ دیه پدر به دلیل صدمه وارده در کارخانه ۱۴۵

۴۰- نحوه تقسیم دیه در مورد ایرانیان غیر شیعه ۱۴۵

دعوای مطالبه دیه در نظریه‌های مشورتی ۱۴۷

۱- ارث محسوب شدن خسارت فوت ناشی از حوادث رانندگی ۱۴۹

۲- فقدان هزینه دادرسی در مطالبه دیه ۱۴۹

۳- اخذ دیه سهم صغیر از جانب قیم ۱۴۹

۴- مطالبه مهریه زوجه از دیه ۱۵۰

۵- در حکم ماترک بودن دیه قتل ۱۵۰

۶- فروش مال منقول غایب جهت پرداخت دیه ۱۵۱

۷- مطالبه دیه از ورثه ۱۵۲

۸- در حکم ماترک بودن دیه و تقسیم برابر قانون ارث ۱۵۳

۹- استرداد ضرر و زیان ناشی از دیه ۱۵۳

۱۰- مطالبه دیه از طریق طرح دعوا ۱۵۴

۱۱- مالی یا غیر مالی بودن دعوای مطالبه دیه ۱۵۵

۱۲- پرداخت دیه توسط ورثه ۱۵۵

۱۳- حق‌الاجرای مطالبه دیه ۱۵۶

۱۴- ماده ۱۳۹ قانون تعزیرات و عدم شمول آن بر دیه ۱۵۶

۱۵- مراتب پرداخت دیه ۱۵۶

دعوای مطالبه دیه در قوانین و مقررات ۱۵۹

قانون بیمه اجباری خسارات واردشده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه ۱۶۱

از قانون مسئولیت مدنی ۱۹۳

از قانون مدنی ۱۹۷

از قانون مجازات اسلامی ۱۹۸

فصل هفتم- تداخل و تعدّد دیات ۲۰۸

منابع و مآخذ ۲۴۷

اولین نفری باشید که دیدگاهی را ارسال می کنید برای “دعوای مطالبه دیه”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دیدگاهها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.