1.آیا گواهی عدم امکان سازش در امور مالی و غیرمالی از قبیل حضانت و ملاقات قابل اجرا است یا خیر؟

  1. آیا دعوی عسر و حرج از سوی زوجه‌ای که ازدواج موقت نموده و خواستار الزام زوج به بذل مدت باقی‌مانده شده قابل استماع و رسیدگی است یا خیر؟ در صورت پذیرش دعوی و محکومیت زوج به بذل مدت باقی‌مانده، مستند دعوی چه خواهد بود؟


 

نظر اکثریت (با ذکر مبانی استدلال)

پاسخ سؤال اول: اکثریت بر این عقیده بودند که گواهی عدم امکان سازش مثل احکام دادگاه‌هاست و بر اساس صراحت ماده واحده و همچنین ماده‌ی 1133 قانون مدنی چنانچه طلاق اجرایی گردد طرفین ملزم به تکالیفی هستند که در گواهی عدم امکان سازش تعیین تکلیف گردیده و چنانچه هرکدام از طرفین آن را به اجرا نگذارند از طریق صدور اجراییه قابل اجرا است و برخی نیز معتقد بودند اصولاً بدون صدور اجراییه قابلیت اجرا دارد.

پاسخ سؤال دوم: اکثریت قریب به اتفاق همکاران قائل به این هستند که با استناد به مفاد ماده‌ی 1130 و فتاوی مراجع معظم تقلید از جمله آیت‌الله فاضل و نظریه‌ی مشورتی شماره‌ی 4140/7 مورخ 27/2/64[1] می‌شود زوج را محکوم به بذل مدت به لحاظ عسر و حرج زوجه نمود.

نظر اقلیت (با ذکر مبانی استدلال)

پاسخ سؤال اول: اقلیت صریحاً با نظر اکثریت مخالفت نکرده‌اند؛ اما اعلام نمودند تنها راه حل این موضوع رفع ابهام از قانون و افزودن یک تبصره به ماده واحده است.

پاسخ سؤال دوم: عسر و حرج فرع بر تمکین و نشوز است که در ازدواج موقت موضوعیت ندارد؛ پس نمی‌شود زوج را ملزم به بذل مدت کرد مگر اینکه ابتدا زوج را ملزم به انجام امور و وظایف زناشویی نمود و سپس در صورتی که انجام نداد ملزم به بذل مدت کرد.

 

 

پرسش و پاسخ های دعاوی خانواده جلد سوم

%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87-3

 

فوت یکی از زوجین در زمان عده فسخ ازدواج

 

پرسش: اگر یکی از زوجین در زمان عده فسخ ازدواج فوت کند آیا رابطه ارث از بین می‌رود یا به قوت خود باقی است و از یکدیگر ارث خواهند برد؟

نظر اکثریت

با وحدت ملاک از مفاد ماده 943 قانون مدنی چون زوجه مطلقه در فسخ ازدواج در ایام عده در حکم زوجه نیست و حل مسئله موضوع عده طلاق به این است که حتی امکان رجوع برای زوج منتفی است در این مورد نیز برای زوجین رجوع در ایام عده منتفی است. بنابراین، چنانچه یکی از زوجین در ایام عده فوت کند از یکدیگر ارث نخواهند برد.

نظر اقلیت

قانون در این مورد ساکت است.

نظر کمیسیون نشست قضایی (4) مدنی

 برای پاسخ به سؤال مطروحه باید به مقررات مواد 943 و 1048 و 1109 قانون مدنی توجه کرد. به‌موجب ماده 1109 قانون مدنی نفقه مطلقه رجعیه در زمان عده به عهده شوهر است.

در ماده 1048 قانون مزبور چنین آمده که جمع بین دو خواهر ممنوعت است اگرچه به عقد منقطع باشد. جناب آقای دکتر امامی در شرح حقوق مدنی به‌عنوان تذکر یادآور شده درصورتی‌که کسی بخواهد خواهرزن خود را بگیرد باید ازدواج با زن خود را منحل سازد سپس خواهر او را بگیرد. به این نحو اگر طلاق زن رجعی باشد مرد نمی‌تواند قبل از انقضای مدت عده با خواهر او ازدواج کند. سرانجام به‌موجب ماده 943 همان قانون هرگاه مرد، زن خود را به طلاق رجعی مطلقه کند هریک از آن‌ها قبل از عده فوت نماید از دیگری ارث نمی‌برد.