پرسش: اگر بنا به درخواست زوجه دادگاه مبادرت به صدور حکم طلاق کند و حکم به مرحله اجرا درآید و پس از اتمام عده طلاق زوجه ازدواج کند و متعاقباً به هر عنوان رأی صادره در مراجع ذی‌صلاح نقض گردد وضعیت حقوقی عقد نکاح دوم چیست؟

اتفاق‌نظر

قانون‌گذار در ماده 1050 قانون مدنی بیان داشته است: «هر کس زن شوهردار را با علم به وجود علقه زوجیت و حرمت نکاح و یا زنی را که در عده طلاق و یا در عده وفات است با علم به عده و حرمت نکاح برای خود عقد کند باطل و آن زن مطلقاً بر آن شخص حرام مؤبد می‌شود.» و سپس در ماده 1051 قانون مدنی می‌گوید: «حکم مذکور در ماده فوق در موردی نیز جاری است که عقد از روی جهل به تمام یا یکی از امور مذکوره فوق بوده و نزدیکی هم واقع شده باشد در صورت جهل و عدم وقوع نزدیکی عقد باطل ولی حرمت ابدی حاصل نمی‌شود». با توجه به متن موارد فوق باید گفت در فرض سؤال چون زن و مرد با این تصور که به لحاظ صدور حکم طلاق زن و رفع مانع نکاح قادر به انعقاد عقد نکاح بوده و نسبت به خلاف قانون بودن حکم، جهل داشته‌اند و بر این اساس ازدواج کرده‌اند، روابط آنان مشمول مقررات ماده 1051 قانون مدنی است؛ یعنی، عقد نکاح آنان باطل و در صورت نزدیکی موجب حرمت ابدی و در صورت عدم نزدیکی صرفاً نکاح آنان باطل خواهد بود.

نظر کمیسیون نشست قضائی (1)

با توجه به مبانی و اسباب موجهه، نظر و مستند قانونی آن صائب بوده و مورد تأیید است