پرسش: پس از طلاق مادری که نگهداری فرزند خود را به عهده گرفته و سپس دادخواست مطالبه نفقه به مدت چهار سال علیه پدر فرزند مشترک، (شوهر سابق خود) تقدیم می‌کند، آیا چنین خواسته‌ای قابلیت اجابت دارد؟

 

کتاب پرسش و پاسخ دعاوی خانواده جلد اول

دعاوی خانواده 1

اتفاق‌نظر

خیر زیرا:

  1. با فرض اینکه پرداخت نفقه فرزند به عهده پدر و نوعی دین بوده باشد که ایفای دین از سوی غیر مدیون اگرچه جایز است؛ اما به‌موجب ماده 267 قانون مدنی درصورتی‌که شخص دیگری دین را بپردازد که مانحن فیه مادر نفقه فرزند را پرداخته است حق مراجعه به پدر را ندارد چون اجازه پرداخت نداشته است.
  2. مطابق ماده 1206 قانون مدنی اقارب؛ یعنی، فرزند فقط حق مطالبه نفقه آینده را دارد و نسبت به نفقه گذشته حق مطالبه ندارد. لذا دینی وجود ندارد تا از سوی ثالث قابل پرداخت باشد.
  3. فرزند نمی‌تواند نفقه گذشته را مطالبه کند به طریق اولی شخص دیگری حق مطالبه آن را نخواهد داشت. مادر حق مطالبه نفقه را در موضوع مطروحه از پدر فرزند مشترک ندارد.

نظر کمیسیون نشست قضائی (4) مدنی

 برحسب مقررات ماده 1169 اصلاحی قانون مدنی در صورت جدایی زن و شوهر حضانت طفل تا هفت سالگی به عهده مادر و پس از آن نیز در صورت حدوث اختلاف اخذ تصمیم با دادگاه خواهد بود. با اتخاذ ملاک ماده 1172 قانون مذکور مخارج طفل به عهده پدر است مگر اینکه مادر در وقت جدایی مخارج فرزندش را تعهد کند در این صورت حق مراجعه به پدر منتفی است. بدیهی است بر طبق مقررات ماده 1206 قانون مدنی نفقه ایام گذشته اقارب قابل مطالبه نیست.