مرجع صالح رسیدگی به دعوای متقابل

مرجع صالح رسیدگی به دعوای متقابل

مرجع صالح رسیدگی به دعوای متقابل

پرسش: مقایسه ماده ۱۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال ۱۳۷۹ با ماده ۲۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۱۸٫

توضیح:

یکی از همکاران محترم قضائی عقیده دارد ماده ۱۴۱ قانون فوق دارای ابهام است چراکه وفق قسمت ذیل ماده در صورتی که دعوا متقابل نباشد در دادگاه صالح دیگری به‌طور جداگانه رسیدگی خواهد شد. سؤال این است که اگر دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی، صلاحیت محلی به دعوای متقابل نداشته باشد آیا صالح به رسیدگی است یا خیر (ماده فوق مشخص نکرده است).

نظر اکثریت

در این‌گونه موارد دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی صالح به رسیدگی به دعوای متقابل است و می‌تواند چنین دعوایی را با دعوای اصلی توأمان رسیدگی کند. این موضوع را ماده ۲۸۴ قانون سابق در قسمت ذیل خود چنین بیان کرده: «مگر اینکه دعوای متقابل از صلاحیت ذاتی دادگاه خارج باشد.» با استفاده از این ماده دادگاه فقط در صورتی که صلاحیت ذاتی نداشته صالح به رسیدگی به دعوای متقابل نیست، در سایر موارد صالح به رسیدگی است.

نظر اقلیت

در چنین مواردی دادگاه صالح به رسیدگی نیست و باید قرار عدم صلاحیت صادر کند؛ زیرا با توجه به ماده ۵۲۹ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۷۹ که به صراحت قانون آیین دادرسی مدنی مصوب ۱۳۱۸ را ملغی اعلام کرده است به نظر می‌رسد در دعوای متقابل که خارج از صلاحیت محلی دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی باشد صالح به رسیدگی نیست و طبعاً در این مورد دادگاه محل اقامت خوانده صالح به رسیدگی است.

نظر کمیسیون نشست قضائی (۵)

هرچند موضوع مقایسه ماده ۱۴۱ قانون آیین دادرسی مدنی با ماده ۲۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی مصوب سال ۱۳۱۸ به علت منسوخ بودن ماده ۲۸۴ موضوعاً منتفی است مع‌الوصف دادگاه رسیدگی‌کننده به دعوای اصلی صالح به رسیدگی به دعوای متقابل است و می‌تواند چنین ادعایی را با دعوای اصلی توأمان رسیدگی کند. این موضوع را ماده ۲۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی سابق در قسمت ذیل ماده چنین بیان نموده: «مگر دعوای متقابل از صلاحیت ذاتی دادگاه خارج باشد» که با استفاده از این ماده دادگاه فقط در صورتی که صلاحیت ذاتی نداشته باشد صالح به رسیدگی به دعوای متقابل نیست و در سایر موارد صالح به رسیدگی است.

نشست قضائی دادگستری بستان‌آباد، اسفند ۱۳۷۹٫