پرسش: زوجه دادخواستی را به طرفیت زوجه تقدیم و به دلیل جنون زوج به استناد ماده 1125 قانون مدنی تقاضای فسخ نکاح کرده است؛ آیا قبل از صدور حکم حجر، دعوا مشارالیها مسموع است؟ زوج اهلیت پاسخگویی به دعوا را دارد؟

نظر اکثریت

ماده 1221 قانون مدنی زوجین را مکلف کرده است که در موارد جنون هریک از آنان مراتب را به دادستان حوزه اقامت خود اطلاع داده و از او تقاضا کند که اقدام لازم را برای نصب قیم به عمل آورد؛ بنابراین رسیدگی به دعوا متوقف بر رسیدگی به موضوع جنون و ثبوت حجر زوج در دادگاه صلاحیت‌دار است. هرگاه زوج بدون رعایت ترتیبات مذکور، دعوای طلاق علیه همسرش تقدیم کند چون خوانده اهلیت پاسخگویی به دعوا را دارد دادگاه باید با صدور قرار توقف دعوا وفق ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی رسیدگی به دعوا را تا تصمیم دادگاه صلاحیت‌دار مرجع رسیدگی به حجر متوقف کند.

نظر اقلیت

رسیدگی به دعوای زوجه متوقف به صدور حکم حجر زوج نیست؛ بنابراین، اگر درخواست و اعلام زوجه مبنی بر حجر زوج از طرف دادگاه صلاحیت‌دار مردود شود طرح دعوای فسخ نکاح و رسیدگی به آن در دادگاه خانواده منعی ندارد و دادگاه با توجه به دلایل ابرازی، دعوا را ماهیتاً رسیدگی و حکم مقتضی صادر کند.

نظر کمیسیون نشست قضائی (قم)

 چنانچه دادگاه در همان اثنای رسیدگی به دعوای فسخ نکاح در مورد ادعای زوجه نسبت به جنون زوج تحقیقات لازم را از قبیل تحقیق از گواه و معرفی به پزشکی قانونی به عمل آورد و شواهد و قراین مثبت جنون زوج باشد دادگاه وفق بند (3) ماده 84 قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوا را صادر می‌کند و زوجه باید طبق ماده 1221 موضوع را به دادستان جهت نصب قیم اعلام کند و پس از نصب قیم دعوا را به طرفیت قیم اقامه کند. چنانچه پس از تحقیقات در جریان رسیدگی عدم جنون زوج برای دادگاه ثابت شد دعوای زوجه ماهیتاً مردود اعلام می‌شود. در این صورت اگر زوجه با طرح دعوای اثبات جنون موفق به اخذ صدور حکم حجر شد مجدداً می‌تواند اقامه دعوا به طرفیت قیم همسرش کند؛ بنابراین، موضوع مشمول ماده 19 قانون آیین دادرسی مدنی نیست و نظر اقلیت تأیید می‌شود.

 

 

پرسش و پاسخ های دعاوی خانواده جلد سوم

%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87-3

آثار حقوقی رعایت پاره‌ای از مقررات طلاق در خصوص فسخ نکاح

پرسش: آیا در رسیدگی به دادخواست فسخ نکاح تشریفات مذکور در قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات طلاق لازم‌الرعایه است؟ با عنایت به نظریه شماره 4517/76- 30/5/79 اداره حقوقی پاسخ بیان شود؟

اتفاق‌نظر

با توجه به اینکه در طلاق حتماً رعایت نکات صحیح در آن صورت پذیرفته، در نتیجه طلاق نیز با رعایت تشریفات انجام می‌شود؛ ولی در فسخ نکاح که بحث بر روی عقد صحیح یا ناصحیح است در نتیجه نیازی به رعایت تشریفات طلاق نیست و همانند دعاوی حقوقی رسیدگی می‌شود.

نظر کمیسیون نشست قضائی مدنی

با توجه به اینکه عقد نکاح، با فسخ نکاح به شرح مواد 1121 و 1122 قانون مدنی منحل می‌شود و اصولاً دعوای بطلان یا فسخ نکاح از جمله دعاوی حقوقی است که از مقوله درخواست طلاق جداگانه می‌باشد، این دعوا تابع تشریفات مذکور در قانون اصلاح پاره‌ای از مقررات طلاق نیست؛ بنابراین، اتفاق‌نظر تأیید می‌شود.