پرسش: فردی به اتهام تصرف عدوانی ملکی علاوه بر مجازات تعزیری (بازدارنده) به رفع تصرف از آن ملک نیز محکوم شده است رأی صادره پس از قطعیت در خصوص مجازات مذکور اجرا شده اما حکم دادگاه در مورد رفع تصرف و اعاده وضع به حال سابق به دلایلی اجرا نشده است. ذی‌حق به‌جای تقاضا برای اعمال حکم قطعی کیفری به تقدیم دادخواست حقوقی یا خواسته (الزام متصرف یاد شده) به رفع تصرف از محل مذکور مبادرت کرده آیا خواسته موصوف از مصادیق تحصیل حاصل محسوب نمی‌شود و آیا این خواسته قابلیت استماع دارد؟

 

پرسش و پاسخ های دعاوی تصرف

%d8%aa%d8%b5%d8%b1%d9%81

 

اتفاق‌نظر

چنانچه در حکم کیفری متهم به رفع تصرف از ملک متنازع فیه مجازات تعزیری محکوم شده باشد طرح دعوای جداگانه حقوقی از طرف همان شاکی و به طرفیت محکوم‌علیه مذکور با خواسته الزام به رفع تصرف از ملک یاد شده از مصادیق امر تحصیل حاصل تلقی و ثمره خاص اجرایی دیگری جز آنچه در حکم کیفری مذکور افتاده نداشته، لذا این خواسته به این اعتبار مسموع نیست.

نظر کمیسیون نشست قضائی (1)

مطابق قسمت اخیر ماده 690 قانون مجازات اسلامی اقدام به هرگونه تجاوز و تصرف عدوانی یا ایجاد مزاحمت یا ممانعت از حق به نحو مذکور در متن ماده جرم است و مرتکب به مجازات یک ماه تا یک سال حبس محکوم می‌شود. ذیل ماده مذکور دادگاه موظف شده است حسب مورد با رفع مزاحمت یا ممانعت از حق وضع را به حال سابق اعاده نماید. در مسئله مطروحه عنوان شده حکم دادگاه کیفری در مورد رفع تصرف و اعاده وضع به حال سابق به دلایلی اجرا نشده است و ذی‌حق به‌جای تقاضا برای اجرای حکم کیفری به تقدیم دادخواست حقوقی به خواسته الزام خوانده به رفع تصرف مبادرت کرده است که در چنین صورتی با توجه به ماده 4 قانون آیین دادرسی مدنی دادگاه‌های عمومی و انقلاب دادگاه مکلف است در مورد این دعوا به‌طور خاص تعیین تکلیف کند و مقررات بند (6) و ماده 84 قانون مزبور هم مانع استماع و رسیدگی و صدور حکم در این مورد نخواهد بود و چون حکم دادگاه کیفری در مورد رفع تصرف عدوانی و اعاده وضع به حال سابق به هر علتی، ممکن است به‌موقع اجرا گذارده نشود دادگاه حقوقی نمی‌تواند به اعتبار حکم کیفری سابق و اینکه موضوع تحصیل حاصل خواهد بود، دعوای حقوقی را به خواسته رفع تصرف غیرقابل استماع اعلام نماید.