پرسش : مدت بیست سال است که چند نفر در یک قطعه باغ شریک هستند و تعدادی از شرکا سهم خود را در اختیار شرکای دیگر قرار داده‌اند که از باغ، نگهداری نموده و محصول آن را برداشت کنند و در مدت این بیست سال تمامی باغ شراکتی در اختیاردو نفر از شرکا بوده است؛ ولکن اخیراً دو نفر شریک متصرف بیست ساله باغ، تصرفاتی از قبیل ریشه در آوردن دویست اصله درخت انگور (مو) و تخریب آب بند قدیمی و احداث استخر که بدون اذن شرکای دیگر بوده انجام داده اند و شرکای غیر متصرف در این مورد علیه شرکای متصرف شکایت تصرف عدوانی مطرح کرده‌اند، با توجه به مراتب فوق، آیا عمل شرکای متصرف به عنوان تصرف عدوانی و تصرف در ملک مشاع بدون اذن شرکا قابل تعقیب کیفری بوده و از مصادیق ماده 690  قانون مجازات اسلامی است یا فاقد خصیصه کیفری و موضوع حقوقی می‌باشد؟

 

پرسش و پاسخ های دعاوی تصرف

%d8%aa%d8%b5%d8%b1%d9%81

اتفاق نظر

با توجه به تصریح ماده 584  قانون مدنی مبنی بر اینکه شریکی که مال‌الشرکه در اختیار اوست امین است، در صورتی که شرکای دیگر از اذن خود در تصرف شریک مذکور عدول نمایند، مطابق ماده 10 قانون جلوگیری از تصرف عدوانیمصوب 1352 با رعایت سایر شرایط مقرر در آن قانون قابل رسیدگی خواهد بود. با توجه به سیاق انشای ماده 690  قانون مجازات اسلامی و عبارت: «به منظور متصرف قلمداد کردن خود» در تحقق بزه مذکور سوءنیت خاص لازم است. در مورد سؤال ادامه تصرفات شریک مأذون پس از عدول از اذن مثبت سوءنیت یاد شده نیست و در نهایت بزه تصرف عدوانی به شرح منعکس در ماده مذکور محقق نمی‌شود چون در متن سؤال اشاره شده است که متصرفین مشاعی اقدام به قطع اشجار و تخریب آب بند کرده‌اند موضوع در صورت شکایت شاکی قابل رسیدگی کیفری است.

نظر کمیسیون نشست قضائی (2) جزائی

با توجه به سابقه دیرینه تصرف دو نفر از شرکا در ملک مشاعی که با اذن سایر شرکا نیر بوده است و با توجه به اینکه متصرفین خود مالکیت مشاعی دارند، اقدام آنان در تغییر وضعیت ملک (کندن درختان و احداث استخر) هرچند بدون اذن سایر شرکا بوده تصرف عدوانی محسوب نمی‌شود و از شمول ماده 690  قانون مجازات اسلامی خارج است و شرکا می توانند با طرح دعوای حقوق درخواست اعاده وضعیت سابق و خسارات وارده را بکنند.