نحوه رسیدگی به دعوای خلع ید

خواهان باید بداند کدام مرجع قضائی صلاحیت رسیدگی به دعوای خلع ید دارد تا دعوای خود را به آن مرجع تقدیم نماید. برای شناسایی مرجع قضائی صالح ابتدا به بررسی موضوع صلاحیت می‌پردازیم :

الف) صلاحیت ذاتی محاکم: مدرک شناسایی این نوع صلاحیت‌ها صنف «اداری یا قضائی» و نوع «عمومی یا اختصاصی» و درجه «بدوی یا تجدیدنظر» است.

مطابق ماده ۱۰ قانون آیین دادرسی مدنی رسیدگی به این دعوا نیز همانند سایر دعواهای حقوقی در صلاحیت محاکم عمومی است مگر اینکه مقنن خود مرجع اختصاصی برای رسیدگی به این نوع دعاوی تعیین نموده باشد؛ لذا خواهان باید دعوای خود را در یکی از محاکم عمومی حقوقی دادگستری طرح نماید.

البته اگر خواسته دعوای خود را به مبلغ کمتر از ۰۰۰/۰۰۰/۲۰۱ ریال مقوم کند شورای حل اختلاف صالح به رسیدگی به دعوا است.

ب) صلاحیت محلی محاکم: دادگاه محل وقوع مال غیرمنقول، جهت اقامه دعوای خلع ید ، دارای صلاحیت می باشد.

خلع ید

شرایط طرح دعوای خلع ید

دعوای خلع‌ید، دعوایی است که مالک یک مال غیرمنقول به طرفیت متصرف غیرقانونی مال خود اقامه می­ کند و از دادگاه می‌خواهد که به روند تصرف غیر مجاز متصرف پایان بخشیده و ملک وی را از تصرف او خارج کرده و تحویل او بدهند. در خلع‌ید خواهان باید سندی داشته باشید که مالکیت را صد درصد ثابت کند یا اینکه حکم قطعی اثبات مالکیت موجود باشد.

مدارک و منضمات مورد نیاز:

  • – تصویر مصدق سند مالکیت (اجباری)
  • – به همراه داشتن کارت ملی جهت احراز هویت و کارت عابر بانک جهت پرداخت هزینۀ دادرسی الزامی است.
  • – استماع شهادت شهود و مطلعین؛
  • – درخواست جلب نظر کارشناس؛
  • – شماره پرونده استنادی؛
  • – تحقیقات محلی؛
  • – معاینه محلی

نمونه دادخواست خلع ید و قلع و قمع بنا

مشخصات طرفین
نام
نام خانوادگی
نام پدر
سن
شغل
محل اقامت- خیابان – کوچه – پلاک- کدپستی
خواهان

خوانده

وکیل

خواسته یا موضوع
خلع ید و قلع و قمع بنا مقوم به… ریال و اجرت‌المثل ایام تصرف مقوم به… ریال به انضمام کلیه خسارات
دلایل و منضمات
کپی مصدق سند مالکیت، معاینه و تحقیق محلی با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی
احتراماً به استحضار می‌رساند:

به موجب سند مالکیت شماره…، …دانگ پلاک ثبتی…/…… بخش … واقع در…متعلق به اینجانب می‌باشد نظر به اینکه خوانده/خواندگان بدون اذن و اجازه اینجانب پلاک ثبتی مذکور را در تصرف غاصبانه خود گرفته و با وصف مراجعات مکرر از رفع تصرفات عدوانی خود و تحویل آن به اینجانب امتناع می‌نمایند فلذا با تقدیم این دادخواست مستندات به ماده ۳۰۸ و ۳۱۱ قانون مدنی صدور حکم به خلع ید غاصبانه و قلع و قمع بنای بدون مجوز خوانده/خواندگان از پلاک ثبتی فوق‌الذکر و اجرت‌المثل ایام تصرف از تاریخ …  لغایت … جمعاً به میزان … ریال به انضمام کلیه خسارات و هزینه دادرسی مورد استدعاست.

عند‌الاقتضا برای اثبات ادعای خود و تعیین اجرت‌المثل ایام تصرف غاصبانه به معاینه و تحقیق محلی با جلب نظر کارشناس رسمی دادگستری استناد می‌نماید.

محل امضاء – مهر – اثر انگشت

شماره و تاریخ ثبت دادخواست
ریاست محترم شعبه ………… دادگاه …………… رسیدگی فرمایید.

نام و نام خانوادگی ارجاع

خلع ید

دعوای خلع ید و شرایط آن

شماره دادنامه: ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۱۰۰۱۲۰۶

تاریخ: ۲۷/۸/۱۳۹۱

رأی شعبه ۲۱۰ دادگاه عمومی حقوقی تهران

در خصوص دعوای شرکت صنعتی دریایی ایران (سهامی عام) با مدیریت (الف.) به طرفیت شرکت (ص.) به خواسته صدور حکم مبنی بر خلع‌ید از پلاک ثبتی ۲۳۰۳۸/۱۲۳ بخش ۱۱ تهران به شرح دادخواست تقدیمی با توجه به مجموع محتویات پرونده نظر به اینکه حسب پاسخ استعلام ثبتی ملک موصوف در قید بازداشت می‌باشد؛ لهذا دادگاه دعوی به کیفیت مزبور را قابل استماع ندانسته، مستنداً به ماده ۲ قانون آیین دادرسی مدنی قرار عدم استماع دعوی را صادر و اعلام می‌نماید.

رأی صادره حضوری است ظرف بیست روز پس از ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران می‌باشد.

رئیس شعبه ۲۱۰ دادگاه عمومی حقوقی تهران- کردستی

رأی شعبه ۱۰ دادگاه تجدیدنظر استان تهران

تجدیدنظرخواهی شرکت صنعتی دریایی ایران نسبت به دادنامه شماره ۴۲۸-۱۰/۷/۹۱ صادره از شعبه ۲۱۰ دادگاه عمومی حقوقی تهران که به‌موجب آن قرار عدم استماع دعوای تجدیدنظرخواه با خواسته خلع‌ید از پلاک ثبتی شماره ۳۳۰۳۸/۱۲۳ بخش ۱۱ تهران به لحاظ در بازداشت بودن ملک صادر گردیده وارد و محمول بر صحت بوده و بر استدلال و استنباط محکمه نخستین خدشه و اشکال قانونی وارد است؛

زیرا با لحاظ محرز بودن مالکیت تجدیدنظرخواه بر پلاک مورد تنازع، بازداشت بودن پلاک ثبتی مرقوم مانع طرح دعوای خلع‌ید نخواهد بود و این دعوا خارج از شمول مقررات ماده ۵۶ قانون اجرای احکام مدنی می‌باشد؛

بنابراین چون دعوا به نحو صحیح طرح و اقامه شده، غیرقابل استماع تشخیص شدن آن از سوی دادگاه بدوی موافق مقررات نیست و دادگاه تکلیف داشته در راستای ماده ۳ قانون آیین دادرسی مدنی، با ورود در ماهیت ادعا، نسبت به فصل خصومت یا صدور حکم اقدام نماید.

لذا مستنداً به ماده ۳۵۳ قانون آیین دادرسی مدنی ضمن نقض دادنامه تجدیدنظرخواسته، پرونده را برای ادامه رسیدگی و در ماهیت به دادگاه بدوی عودت می‌دهد. رأی صادره قطعی است.

رئیس شعبه ۱۰ دادگاه تجدیدنظر استان تهران- مستشار دادگاه امی- حسین‌خانی

تقاضای خلع ید

چنانچه مال غیرمنقول مورد دعوی (انباری) قبلاً رسماً به نام خواهان شده باشد تقاضای او به تخلیه و تحویل مال باید تحت عنوان خلع ید مطرح شود و دعوی تحویل مبیع صحیح نیست و قابلیت استماع ندارد.

شماره دادنامه: ۹۱۰۹۹۷۰۲۲۳۳۰۱۱۱۰

تاریخ: ۲۹/۸/۱۳۹۱

رأی شعبه ۱۵۵ دادگاه عمومی حقوقی تهران

در خصوص دعوای آقای (ج.ج.) به طرفیت آقای ۱٫ (ع.ف.) ۲٫ (ج.ی.) به خواسته صدور حکم به الزام خواندگان به تحویل مبیع (انباری شماره یک پلاک ثبتی ۱۵۹۹۳۸/۴۴۷۶ بخش ۷ تهران با انتساب هزینه‌های دادرسی با توجه به اوراق و محتویات پرونده نظر به اینکه دعوای خواهان به خوانده ردیف دوم توجه ندارد دادگاه به استناد بند ۴ ماده ۸۴ قانون آیین دادرسی مدنی قرار رد دعوای خواهان را در این قسمت صادر و اعلام می‌نماید؛ اما دربارۀ دعوای مطروحه به طرفیت خوانده ردیف اول با توجه به دادخواست تقدیمی اظهارات خواهان به شرح متن دادخواست و صورت‌جلسه تنظیمی مدارک و مستندات ابرازی از جمله تصویر مبایعه‌نامه عادی مورخ ۱/۹/۸۸ با التفات به اینکه خوانده مذکور دفاع قابل قبول و محکمه‌پسندی در قبال دعوای خواهان به عمل نیاورده است و از طرفی حسب موازین قانونی به‌مجرد عقد بیع خریدار مالک مبیع می‌گردد و می‌بایست توسط فروشنده به خریدار تحویل گردد.

بنابراین دادگاه دعوای خواهان را وارد و ثابت تشخیص داده و به استناد مواد ۱۰،۲۱۹،۲۲۳-۲۲۰ و ۳۶۲ قانون مدنی و ۱۹۸،۱۹۴ و ۵۱۹ قانون آیین دادرسی مدنی حکم بر الزام خوانده ردیف اول به تحویل مبیع به شرح خواسته و پرداخت مبلغ یکصد و پنج هزار ریال بابت هزینه دادرسی در حق خواهان محکوم می‌نماید. رأی صادره حضوری و ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل تجدیدنظرخواهی در محاکم تجدیدنظر استان تهران است.

رئیس شعبه ۱۵۵ دادگاه عمومی حقوقی تهران- نمازی

رأی شعبه ۳۳ دادگاه تجدیدنظر استان تهران

در خصوص تجدیدنظرخواهی آقای (ع.ف.) نسبت به دادنامه شماره ۴۴۹- ۲۹/۶/۹۱ صادره در پرونده کلاسه ۹۱/۳۰۳ شعبه ۱۵۵ دادگاه عمومی تهران متضمن محکومیت تجدیدنظرخواه به تحویل مبیع (انباری شماره یک) به پلاک ثبتی ۱۵۹۹۳۸/۴۴۷۶ بخش ۷ تهران به انضمام پرداخت مبلغ یکصد و چهل هزار ریال بابت هزینه دادرسی نظر به اینکه برابر محتویات پرونده سند رسمی ملک مورد بحث به نام تجدیدنظرخوانده تنظیم گردیده است؛

بنابراین دعوی می‌بایست تحت عنوان خلع ید مطرح گردد و در نتیجه دعوی تحویل مبیع با وضعیت مذکور قابلیت استماع نداشته، فلذا دادگاه تجدیدنظرخواهی مطروحه را وارد تشخیص و مستنداً به ماده ۳۵۸ قانون آیین دادرسی مدنی دادنامه تجدیدنظرخواسته را نقض و مستنداً به ماده ۲ قانون مارالذکر قرار رد دعوی خواهان بدوی را صادر و اعلام می‌دارد. رأی صادره قطعی است.