پرسش: در صورتی که در مراحل رسیدگی و بعد از جلسه اول، شخص ثالث وارد دعوا شود، آیا با اینکه جلسه اول رسیدگی منقضی شده است امکان جلب ثالث برای وارد ثالث وجود دارد یا خیر؟
اتفاق‌نظر
1. چون به موجب ماده 135 قانون آیین دادرسی مدنی: «در هریک از اصحاب دعوا که جلب شخص ثالثی را لازم بداند می‌تواند تا پایان جلسه اول دادرسی … از دادگاه درخواست جلب شخص او را بنماید.»
2. مستفاد از ماده 131 قانون آیین دادرسی مدنی این است که اشخاص ثالثی که داخل در دعوا اصلی می‌شوند یکی از اصحاب دعوا محسوب و مشمول حکم عام «اصحاب دعوا» ماده 135 می‌گردند؛ لذا از حقوق اصحاب دعوای اصلی برخوردار خواهند بود.
3. وفق ماده 134 قانون آیین دادرسی مدنی نیز ترتیب رسیدگی به دعوای وارد ثالث مانند دعوای اصلی است.
4. مستنبط از قید (تا پایان اولین جلسه دادرسی) مقرر در ماده 135، اولین جلسه رسیدگی است که برای رسیدگی به دعوای تمام اصحاب دعوا تشکیل شده است و در این خصوص یعنی، برای ورود ثالث، اولین جلسه رسیدگی بعد از حضور وی، اولین جلسه رسیدگی محسوب می‌گردد حتی اگر جلسه چهارم رسیدگی باشد و از این لحاظ تشکیل جلسه چهارم برای بقیه اصحاب دعوا مانع حق وی در جلب شخص ثالث نخواهد بود چه برای ایشان جلسه تشکیل شده جلسه اول محسوب می‌گردد که مقنن در ماده 116 قانون آیین دادرسی مدنی نیز از قید اولین جلسه استفاده کرده است که منظور از اولین جلسه (جلسه اول) رسیدگی به معنای موسوم و مصطلح نبوده است بلکه اولین جلسه پس از صدور قرار تأمین خواسته بوده که به اعتراض معترض رسیدگی می‌شود و به همین لحاظ مقنن در ماده 132 تغییر جلسه رسیدگی به‌منظور تدارک دفاع برای تمام اصحاب دعوا را پیش‌بینی کرده است که در ماده 138 قانون آیین دادرسی مدنی نیز تکرار شده است؛ لهذا وارد ثالث نیز به لحاظ اینکه یکی از اصحاب دعوا تلقی می‌شود می‌تواند در جلسه اول رسیدگی به‌منظور رسیدگی به دعوای وی به نحو توأمان برای رسیدگی به دعاوی رسیدگی تشکیل می‌گردد اقدام به جلب شخص ثالث کند.
5. نهایت اینکه هدف از طرح دعاوی اصلی و ثالث اعم از جلب و ورود به نحوه امر رسیدگی و اختتام کلیه ادعاهای مطروحه در خصوص موضوع واحد و جلوگیری از طرح ادعاهای دیگری است و در واقع مقنن به این وسیله می‌خواهد یک باره تمام ادعاهای راجع به یک موضوع را فیصله دهد و با ممانعت از امکان جلب ثالث به وسیله وارد ثالث این امر محقق نخواهد شد. اگر چه این امر موجب اطاله دادرسی خواهد شد که در این صورت نیز مقنن برای طرح دعوای ایذایی به‌منظور تطویل دادرسی مجازات تعیین کرده است که موضوع را منتفی می‌گرداند.
نظر کمیسیون نشست قضائی (8)
همان‌طوری که در ماده 134 قانون آیین دادرسی دادگاه‌های عمومی و انقلاب در امور مدنی مقرر است جلسه اول دادرسی برای وارد ثالث، جلسه‌ای است که برای اولین بار در آن شرکت دارد ولو نسبت به اصحاب دعوای اصلی جلسات چهارم یا پنجم رسیدگی باشد؛ بنابراین تا آخر جلسه اول دادرسی می‌تواند ثالث را به دادرسی جلب نماید و پس از انقضای جلسه اول اجازه جلب ثالث از او سلب می‌گردد.

 

پرسش و پاسخ های دعاوی طاری

%d8%b7%d8%a7%d8%b1%db%8c

 

ارتباط دعوای اصلی با دعوای جلب ثالث در مرحله تجدیدنظر
پرسش: خواهان بدوی از قرار رد دعوا تجدیدنظرخواهی کرده و در مرحله تجدیدنظر نیز دعوای جلب ثالث تقدیم کرده ضمناً حکم به اعسار وی از پرداخت هزینه دادرسی مرحله بدوی صادر شده است؛
اولاً: آیا وی برای دعوای جلب ثالث می‌تواند از حکم اعسار استفاده کند؟
ثانیاً: مرجع تجدیدنظر در صورت نقض یا تأیید قرار رد دعوا در مورد دعوای جلب ثالث چه تصمیمی باید اتخاذ کند؟
نظر اکثریت
دعوای جلب ثالث دعوای جدید و جدایی است و در دعوای اصلی معافیت از اعسار برای طرفین همان دعواست؛ ولی در دعوای جلب ثالث فرد جدید وارد شده، لذا شامل ماده 508 قانون آیین دادرسی نمی‌شود و از حکم اعسار قبلی نمی‌تواند برای این دعوا استفاده کند و طبق ماده 140 قانون مذکور اگر پرونده نقض شود برای رسیدگی به دعوای جلب ثالث به دادگاه بدوی ارسال می‌شود؛ ولی در صورت تأیید دادگاه تجدیدنظر وارد رسیدگی در دعوای جلب ثالث می‌شود.
نظر اقلیت
چون دعوای جلب ثالث در مرحله تجدیدنظر راجع به همان دعواست طبق ماده 508 قانون مذکور می‌تواند از معافیت حکم اعسار قبلی استفاده کند و در هر دو صورت چه تأیید و چه نقض قرار، پرونده برای رسیدگی به دادگاه بدوی ارسال می‌شود.

نظر کمیسیون نشست قضائی (1) مدنی
با توجه به اینکه خواهان در دعوای اصلی از اعسار از هزینه دادرسی استفاده کرده است، با صدور حکم اعسار نام‌برده، به نظر می‌رسد که در طواری دادرسی اصلی از جمله در دعوای طاری جلب ثالث نیز می‌تواند به استناد همان حکم از پرداخت هزینه دادرسی معاف شود. در صورت نقض یا تأیید قرار تجدیدنظر خواسته با توجه به اینکه امکان تفکیک دعوای اصلی و جلب ثالث وجود دارد و علی‌الاصول رسیدگی به دعوا ماهیتاً در دو درجه صورت می‌پذیرد مگر اینکه خلاف آن تصریح شده باشد پرونده جهت اتخاذ تصمیم در مورد دعوای جلب ثالث به دادگاه بدوی اعاده خواهد شد.