پرسش: آیا داوری در همه انواع طلاق الزامی است و داوران می‌توانند حکم به طلاق کنند؟

اتفاق‌نظر

امر داوری در آیه 40 از سوره نساء آمده است و منظور از شقاق در این آیه ناسازگاری بین زوجین است. مطابق تبصره 2 ماده 3 قانون دادگاه مدنی خاص مصوب 1358 اگر مرد می‌خواست زن خود را طلاق دهد، باید موضوع به داوری ارجاع می‌شد. با تصویب ماده واحده اصلاح مقررات طلاق مصوب 1370 به نظر می‌رسد قانون‌گذار بر این بوده است که در تمامی مواردی که زوجین برای اخذ گواهی عدم امکان سازش مراجعه می‌کنند باید موضوع به داوری ارجاع شود. در مورد قسمت دوم پرسش داوران موظف هستند مطابق دستور شرع انور، قوانین آیین دادرسی، در امر طلاق با تشکیل جلسه بین زوجین سعی در سازش آنان نمایند و داوران نمی‌توانند در مواردی که از وظایف حاکم است دخالت کنند؛ بنابراین، چون حکم طلاق از وظایف حاکم است داوران چنین اختیاری ندارند.

 

پرسش و پاسخ های دعاوی خانواده جلد دوم

%d8%af%d8%b9%d8%a7%d9%88%db%8c-%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87

 

نظر کمیسیون نشست قضائی (4)

 داوری در تمامی موارد درخواست طلاق ضروری است و دارای اطلاق عام است و وظیفه داوران صرفاً اظهارنظر به امکان سازش و عدم آن است و حتی صدور حکم طلاق منحصر به محاکم است نه اشخاص عادی.

اثبات ادعای رجوع در طلاق رجعی

پرسش: در پرونده‌ای بین زن و شوهر طلاق رجعی صادر شده است اما زن مدعی است که پس از گذشت یک ماه شوهر وی آمده و گفته است که رجوع کرده‌ام و رجوع می‌کند، لیکن بعد از مدتی که زن مطالبه نفقه می‌کند، مرد منکر می‌شود، تکلیف قضیه چیست؟1

اتفاق‌نظر

زن ممکن است در مدت عده با شوهر خود، در یک محل زندگی کند و یا در دو محل جداگانه، بنابراین عمل رجوع، حتّی با لفظ و اشاره نیز تحقق پیدا می‌کند ولی با توجه به قوانین حاکم و اینکه ثبت رجوع نیز طبق مقررات الزامی است و اصل، عدم رجوع است، در اینجا زن (مدعی) باید دلیل بیاورد که مرد رجوع کرده است و در صورت نبودن دلیل، مرد می‌تواند سوگند یاد کند و اصل نیز عدم رجوع است. راجع به شأن شرعی و فقهی قضیه، چون زن مدعی است که مرد رجوع کرده هرچند که دلیل ندارد، بر اساس اعتقاد خودش مرد رجوع کرده و آثاری به این قضیه بار است، از جمله اینکه زن نمی‌تواند ازدواج مجدد کند. در کتب فقهی آمده است که هرچند مرد منکر رجوع باشد، اشکال در تشخیص مدعی است. به خاطر حفظ جهت شرعی قضیه، به زن خود بگوید هرچند تو زن من نیستی، تو را طلاق می‌دهم تا این مشکل نیز حل شود.

 

 

نظر کمیسیون نشست قضائی (5)

 از آنجایی که زن مدعی است، شوهر وی اظهار رجوع کرده و عملاً نیز رجوع نموده است، بر عهده اوست که ادعای خود را ثابت کند، در صورت اثبات رجوع و بقای زوجیت، زن، استحقاق نفقه را خواهد داشت.

ایجاد مزاحمت زوج برای زوجه بعد از طلاق رجعی و سپری شدن سه طهر

پرسش: مردی، همسر خویش را طلاق رجعی داده است و مدت سه طهر سپری شده، سپس زن از همسر سابقش به دلیل ایجاد مزاحمت و رابطه نامشروع شکایت می‌کند. مرد مدّعی است که در همان زمان سه ماه به همسرش رجوع کرده است، ولی زن مدّعی است که مرد در آن مدت به وی رجوع نکرده است. در این حال تکلیف چیست؟1

اتفاق‌نظر

حسب ماده 1149 قانون مدنی، رجوع در طلاق به هر لفظی یا فعلی صورت می‌پذیرد که دلالت بر رجوع نماید، به‌شرطی که مقرون به ‌قصد رجوع باشد.

نظر کمیسیون نشست قضائی (8)

 هرچند طبق مقررات ماده 1149 قانون مدنی: «رجوع در طلاق به هر لفظ و فعلی حاصل می‌شود که دلالت بر رجوع کند». در این مورد، اولاً: رجوع باید مقرون به‌قصد باشد؛ ثانیاً: دلایلی مبنی بر رجوع در مدت مقرر اقامه شود و الا صرف ادعای شوهر، پس از گذشتن مدت عده، دایر بر اینکه از طلاق رجوع کرده، کافی به مقصود نیست.