اعتبار گواهی عدم امکان سازش جهت اجرای صیغه طلاق

پرسش: اگر طلاق از نوع خلعی و مبارات باشد و زوج در مهلت مقرر از دادن طلاق خودداری کند آیا می‌شود بر اساس بند «ب» قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش طلاق را جاری نمود؟

 

کتاب پرسش و پاسخ دعاوی خانواده جلد اول

دعاوی خانواده 1

نظر اول

نمی‌توان در صورت عدم حضور زوج صیغه طلاق را جاری کرد؛ زیرا این نوع طلاق‌ها دست مرد هستند که اگر خواست می‌تواند طلاق دهد و هم می‌تواند طلاق ندهد.

نظر دوم

 مطابق قانون، اصل بر این است که طلاق در اختیار زوج است و در موارد استثنایی زوجه نیز می‌تواند تقاضای طلاق کند. (نظر در عسر و حرج بودن زوجه یا استنکاف زوج از پرداخت نفقه) تنها در این موارد و در صورت صدور گواهی عدم امکان سازش و استنکاف زوج مطابق بند «ب» ملزم می‌شود و در سایر موارد الزام زوج محمل قانونی ندارد و چنانچه مطابق بند «ب» زوج را ملزم کنیم نوعی تفسیر امر استثنائی است که زیبنده نیست.

نظر سوم

با توجه به اینکه با تصویب قانون اصلاح مقررات مربوط به طلاق در سال ۱۳۷۱ صدور گواهی عدم امکان سازش در هر مورد و حتّی در صورت توافق زوجین برای طلاق لازم شناخته شده است، گواهی عدم امکان سازش به درخواست زن صادر می‌شود و می‌تواند به‌منزله حکم تلقی گردد تا شوهر مکلف به اجرای آن باشد و در صورت امتناع زوج از اجرای حکم، دادگاه به‌جای شوهر به طلاق و امضای دفتر مربوط اقدام نماید.

نظر چهارم

 باید بین موردی که متقاضی طلاق زوج است با موردی که متقاضی زوجه است، فرق گذاشت اگر خواهان زوج باشد، درصورتی‌که پس از صدور گواهی عدم امکان سازش از دادن طلاق خودداری کند در اینجا قاضی نمی‌تواند طبق بند «ب» قانون مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش صیغه طلاق را جاری کند ولی درصورتی‌که خواهان طلاق زوجه باشد، در صورت عدم مراجعه زوج جهت اجرای صیغه طلاق باید منطبق بند «ب» عمل کرد.

نظر اکثریت و اقلیت به شرح زیر مورد تأیید قرار گرفت:

نظر اکثریت

با توجه به اینکه طلاق خلعی نوعی از طلاقی است که حاکم بنا بر احراز شرایط خاص اصدار می‌کند. در صورتی‌که پس از صدور گواهی عدم امکان سازش زوج جهت اجرای صیغه طلاق حاضر نشود طبق بند «ب» ماده واحده قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش قاضی صیغه طلاق را جاری نمی‌کند.

نظر اقلیت

بین موردی که خواهان طلاق مرد است با موردی که خواهان طلاق زن است باید فرق گذاشت، درصورتی‌که مرد جهت طلاق اقدام به طرح دعوا نماید و پس از صدور گواهی عدم امکان سازش حاضر نشود صیغه طلاق را جاری کند حاکم نمی‌تواند صیغه طلاق را جاری نماید ولی درصورتی‌که متقاضی طلاق زوجه باشد و در قبال کراهتی که از شوهرش دارد مَهر خود را بذل کند، زوج در قبال مهر بذل شده قبول می‌نماید که همسرش را طلاق هد و گواهی عدم امکان سازش صادر شود درصورتی‌که برای اجرای صیغه طلاق حاضر نشود می‌توان طبق بند «ب» ماده واحده قانون تعیین اعتبار گواهی عدم امکان سازش اقدام کرد.

نظر کمیسیون نشست قضائی (۱) مدنی

 نظر به اینکه مطابق بند ۳ ماده ۱۱۴۵ قانون مدنی طلاق خلع و مبارات مادام که زن رجوع به عوض نکرده باشد، از موارد طلاق بائن است و طلاقی که وفق مواد ۱۱۴۶ و ۱۱۴۷ قانون مدنی واقع شود، طلاق خلع و مبارات بوده و مادام که زن رجوع به عوض نکرده باشد برای زوج حق رجوع نیست، چنانچه بعد از صدور حکم قطعی طلاق زوج از حضور در دفتر رسمی طلاق و اجرای صیغه طلاق خودداری کند بر مبنای بند «ب» ماده واحده قانون تعیین مدت اعتبار گواهی عدم امکان سازش، دادگاه زوج را احضار و در صورت امتناع از حضور و اجرای صیغه طلاق، مطابق قاعده‌الحاکم ولی‌الممتنع با رعایت جهات شرعی صیغه طلاق جاری خواهد شد و دادگاه دستور ثبت و اعلام آن را به دفتر ثبت طلاق صادر خواهد کرد.