پرسش: در گواهی عدم امکان سازش عموماً نفقه و مهریه و مابقی حقوق تعیین می‌گردد و سه ماه مهلت اجرا دارد.

 اولاً: آیا زوجه که خوانده پرونده می‌باشد، حق اجرا و مطالبه حقوق مورد حکم را دارد؟

ثانیاً: آیا پس از انقضای سه ماه این حکم قابل اجرا است یا خیر؟

اتفاق آراء

چون طلاق ایقاع می‌باشد و حق اجرای صیغه طلاق با زوج می‌باشد، مگر در موارد عسر و حرج، بنابراین در مانحن فیه زوجه حق درخواست اجراییه ندارد و پس از مدت سه ماه پیش‌بینی شده در قانون گواهی بلااثر خواهد شد. فلذا در صورتی که زوجه تقاضای مطالبه نفقه و مهریه و جهیزیه را دارد ضرورت طرح دعوای مستقل و صدور حکم به نفع ایشان ضرورت دارد؛ ولیکن در دعوای گواهی عدم امکان سازش حق درخواست اجراییه را دارد.

نظر کمیسیون نشست قضائی (5) جزایی

چون طلاق ایقاع می‌باشد و حق اجرای صیغه طلاق با زوج است مگر در موارد عسر و حرج، بنابراین در مانحن فیه زوجه حق درخواست اجرائیه ندارد و پس از مهلت سه ماه پیش‌بینی شده در قانون گواهی بلااثر خواهد شد فلذا در صورتی که زوجه تقاضای مطالبه نفقه و مهریه و جهیزیه را دارد طرح دعوی مستقل و صدور حکم به نفع ایشان ضرورت دارد ولیکن در دعوی گواهی عدم سازش حق درخواست اجرائیه را ندارد.

عدم امکان طرح دعوای مطالبۀ طلب در میزان توافقی جهیزیه

پرسش: خانم (الف) دادخواستی مبنی بر مطالبه بیست میلیون ریال طلب خود بابت جهیزیه موضوع قباله نکاحیه فی‌مابین خود و آقای (ب) تقدیم کرده است. در قباله نکاحیه قید شده: «مبلغ بیست میلیون ریال بابت جهیزیه عندالمطالبه بر ذمه زوج است» آیا دعوای مطالبه طلب از طرف زوجه مسموع است؟

 

پرسش و پاسخ های دعاوی خانواده جلد سوم

%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87-3

 

نظر اکثریت

دعوا مسموع نیست؛ زیرا وفق ماده 224 قانون مدنی الفاظ عقود محمول است بر معانی عرفی مستنبط از مواد 1106 و 1107 قانون مدنی آن است که جهیزیه، جزئی از نفقه است؛ ولی تعهد زوج به پرداخت مبلغی بابت تهیه جهیزیه دلالت بر حق زوجه در مطالبه وجه فوق ندارد بلکه باید الزام زوج به انجام تعهد وفق قباله نکاحیه از دادگاه درخواست و در صورت عدم انجام تعهد طبق قاعده: «الحاکم ولی الممتنع» دادگاه به هزینه زوج نسبت به تهیه جهیزیه اقدام خواهد کرد. لذا دعوای فوق مسموع نیست.

نظر اقلیت

گروه اول: مستفاد از اظهارات زوج در ستون تعهدات (مشروط) قباله نکاحیه آن است که زوج اموال موضوع جهیزیه را به زوجه تملیک کند و زوجه حق مطالبه وجه فوق را دارد و دعوا مسموع است.

گروه دوم: با توجه به موازین قانون مدنی و سابقه فقهی موضوع، زوج مکلف به خریداری اثاث البیت جهت زوجه نیست بلکه اگر وسایل فوق را کرایه کند نیز زوج مکلف به ادای وظایف زوجیت بوده و پرداخت نفقه تحقق پیدا کرده است و تهیه وسایل جهت ادامۀ زندگی مشترک از طرف زوج دلالت بر تملیک وسایل به زوجه و مالاً حق مکتسب جهت مطالبه وجه از طرف زوجه نیست. لذا دعوا خواهان به نحو فوق مسموع نیست.

نظر کمیسیون نشست قضائی (4) مدنی

اگرچه جهیزیه در قانون مدنی عنوان خاصی ندارد ولی در روابط زناشویی رایج و معمول است و آن وسایلی است که در زندگی مورد نیاز است و زن آن را همراه خود به خانه شوهر می‌برد و ملک زن است و حتی محق است که شوهرش را از استفاده از جهیزیه منع کند و اگر شوهر از آن استفاده کند در حکم غاصب بوده و زن می‌تواند اجرت‌المثل آن را مطالبه کند با این توضیح و مقررات ماده 1118 قانون مدنی که مقرر داشته زن می‌تواند در دارایی خود هرگونه تصرفی را که می‌خواهد بکند، زن می‌تواند بیست میلیون ریال را که به‌عنوان جهیزیه برای خرید لوازم زندگی در اختیار زوج قرار داده شده و زوج نسبت به تهیه جهیزیه اقدام نکرده باشد مطالبه کند؛ مگر این‌که زوج با این مبلغ لوازم زندگی خریداری کرده باشد که این لوازم در حکم جهیزیه زوجه بوده و در صورت بقای آن می‌تواند وسایل باقی‌مانده را مطالبه کند؛ بنابراین، دعوا در این مورد مسموع است.