پرسش: زوجه به استناد وکالت در توکیل در قباله ازدواج درخواست طلاق رجعی کرده و چنین توضیح داده است که به دلیل تخلف شوهرش از شرط ضمن عقد چنین تقاضایی را دارد و دادگاه حکم طلاق رجعی صادر کرده است. زوج در ایام عده رجوع می‌کند. آیا وکالت اعطایی همچنان باقی است یا با حکم به طلاق موضوع منتفی است؟

 

پرسش و پاسخ های دعاوی خانواده جلد دوم

%d8%af%d8%b9%d8%a7%d9%88%db%8c-%d8%ae%d8%a7%d9%86%d9%88%d8%a7%d8%af%d9%87

 

نظر اکثریت

هرچند زوج در ایام عده رجوع کرده وکالت تفویضی از ناحیه وی به همسر خویش همچنان استمرار دارد و به قوت خود باقی است؛ زیرا قاعده و اصل استصحاب و ابقا در صورت حدوث شک یا زوال یا بقای آن اصل بر تساوی آن خواهد بود و ماده 683 قانون مدنی نیز تصریح دارد بر اینکه چون تخلف از شروط ضمن عقد بوده، عقد زوجیت بعد از رجوع باقی است؛ بنابراین، حق وکالت نیز باقی خواهد بود و از سوی دیگر وکالت تفویضی مقید به زمان نیست تا به دلیل انقضای آن از بین رفته تلقی شود. بنا بر مراتب فوق شرط مذکور بعد از رجوع زوج نیز همچنان به قوت خود باقی خواهد بود؛ زیرا زوجیت مجدداً ابقا شده است.

 

 

نظر اقلیت

با صدور حکم طلاق رجعی برحسب درخواست زوجه به دلیل تخلف زوج از شرط مندرج در عقد، بعد از رجوع زوج دیگر حق وکالت منتفی است و زوجه نمی‌تواند دوباره از چنین حقی استفاده کند؛ زیرا اصل بر عدم است و چنین شرطی در مقام ایفا دیگر به قوت خود باقی نبوده منتفی است مگر اینکه زوجه رجوع زوج را با شرط وکالت پذیرفته باشد و الا با انجام مفاد وکالت اعطایی، دیگر وکالتی باقی نمی‌ماند.

نظر کمیسیون نشست قضائی (4) مدنی

 اگرچه پرسش مطروحه نارسا و کلیت ندارد مع‌الوصف ناچار از توضیحاتی است. اصولاً برحسب مقررات ماده 1133 قانون مدنی مرد می‌تواند هر وقت که بخواهد زن خود را طلاق دهد و نیز بر طبق مقررات مواد 1143 به بعد همان قانون در خصوص اقسام طلاق و نیز با عنایت به ماده 1148 قانون مذکور در طلاق رجعی برای شوهر در مدت عده حق رجوع است و لذا در مانحن‌فیه که شوهر به‌موجب شروط معین در قباله نکاح به همسرش وکالت برای طلاق رجعی داده و در صورت محقق شدن شرط و صدور حکم به طلاق رجعی زوج هرگاه در عده رجوع کند اثر طلاق از بین می‌رود اگرچه در خصوص طلاق رجعی زوج حق رجوع دارد و ادامه وکالت در این مورد بیهوده به نظر می‌رسد لیکن مانعی برای استمرار وکالت نبوده و زوجه ممکن است در صورت عدم رجوع زوج موفق به طلاق شود

طلاق معلق به‌شرط

پرسش: آیا طلاق معلق به‌شرط باطل است؟ منظور چه نوع شرطی است؟

نظر اکثریت

طلاق باید منجز باشد پس نمی‌توان آن را معلق به هیچ شرطی کرد. (طبق ماده 1135 قانون مدنی)

نظر اقلیت

گروه اول: اگر زوجین ضمن طلاق توافق کنند کاری را انجام دهند یا شرط فعل قرار دهند اشکالی ندارد.

گروه دوم: از خصایص ایقاع این است که شرط پذیر نیستند و طلاق نیز ایقاع است پس شرط پذیر نیست ولی در طلاق خلع و مبارات به نظر می‌رسد که قانون‌گذار شرط را پذیرفته است.

نظر کمیسیون نشست قضائی (1) مدنی

 به‌موجب ماده 1135 قانون مدنی طلاق باید منجز باشد و طلاق معلق به‌شرط باطل است. شروطی که در ضمن عقد می‌شود و به‌طورکلی اقسام شرط و احکام آن در فصل چهار، مباحث اول و دوم قانون مدنی بیان شده است. از اطلاق ماده 1135 قانون مدنی مستفاد می‌شود که حتّی طلاق معلق به یکی از شرایط صحّت آن، تعلیق صوری است و اثری در نفوذ طلاق ندارد.

  1. نشست قضائی دادگستری مرند، آذر 1383.
  2. نشست قضائی دادگستری اسفراین، مهر 1385.